ကိုဗစ်−၁၉ နှင့် ပြတိုက်များ

 

ကိုဗစ်−၁၉ နှင့် ပြတိုက်များ
ဒေါက်တာအေးအေးသင်း
အမျိုးသားပြတိုက် (နေပြည်တော်)

ယခုအခါ လတ်တလောအသက်ရှုလမ်းကြောင်းဆိုင်ရာ ရောဂါကပ်ဘေးဆိုးကြီးတစ်ခုကို တစ်ကမဘာလုံး ကြုံတွေ့ခံစားရလျက်ရှိပါသည်။ ထိုရောဂါသည် ကူးစက်ရောဂါတစ်မျိုးဖြစ်ပြီး ကိုရိုနာဗိုင်းရပ်စ် (Corona Virus) မျိုးစိပ်သစ်တစ်မျိုးဖြစ်၍ ရောဂါအမည်ကို 2019 Novel Corona Virus (2019-nCov)ဟုပထမဉီးစွာမှည့်ခေါ်ခဲ့ကြပါသည်။ ထို့နောက်  ‘ကိုဗစ်−၁၉’ (COVID-19) ( CO= Corona, Vi=Virus, D=Disease, 19=2019) ဟု ပြောင်းလဲခေါ်ဆိုခဲ့ပါသည်။ ထိုရောဂါသည် ဗိုင်းရပ်စ်မှတစ်ဆင့် ကူးစက်ပြန့်ပွားခြင်းဖြစ်ပြီး ‘ပြင်းထန်အသက်ရှု လမ်းကြောင်းရောဂါ (SARS)’ နှင့် ပုံမှန်တုပ်ကွေးရောဂါအမျိုးအစားတချို့၏ မျိုးစိပ်တူ ဗိုင်းရပ်စ်အုပ်စုတို့ဆက်စပ်သည့် ဗိုင်းရပ်စ်အသစ် တစ်မျိုးဖြစ်ပါသည်။ အဆိုပါ ရောဂါပိုးကို တရုတ်နိုင်ငံ၊ ဝူဟန်မြို့တွင် ၂ဝ၁၉ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလအတွင်း စတင်တွေ့ရှိခဲ့ပြီးနောက် ကမ္ဘာအနှံ့အပြားသို့ ကူးစက်ပြန့်ပွားလျက်ရှိပါသည်။
ကိုဗစ်−၁၉ ဗိုင်းရပ်စ်ပိုးရှိသူမှ နှာချေခြင်း၊ ချောင်းဆိုးခြင်းနှင့် စကားပြောခြင်းတို့ကြောင့် အသက်ရှုလမ်းကြောင်းမှတစ်ဆင့် ထွက်လာသည့် ဗိုင်းရပ်စ်များကို တိုက်ရိုက်ထိတွေ့မိခြင်း ကြောင့်ဖြစ်စေ၊ ဗိုင်းရပ်စ်များကပ်ငြိနေသော အရာဝတ္ထုပစ္စည်းများ၏ မျက်နှာပြင်ကို ထိတွေ့ ကိုင်တွယ်မိခြင်းကြောင့်ဖြစ်စေ လူတစ်ဦးမှတစ်ဦး ကူးစက်ပြန့်ပွားနိုင်ပါသည်။ COVID-19  ဗိုင်းရပ်စ်သည် အရာဝတ္ထုပစ္စည်းများ၏ မျက်နှာပြင်တွင် နာရီပေါင်းများစွာ ရှင်သန်နိုင်ပါသည်။

ကိုဗစ်−၁၉ ဗိုင်းရပ်စ်ကူးစက်ခံရပါက ဖျားနာခြင်း၊ ချောင်းဆိုးခြင်း၊ နှာစေးခြင်း၊ အသက်ရှုကြပ်ခြင်းတို့အပြင် ပိုမိုဆိုးရွားပါက အဆုတ်ရောင်ရောဂါဖြစ်ပွားကာ အသက် အန္တရာယ်ကိုပါ ထိခိုက်စေနိုင်ပါသည်။
ကိုဗစ်−၁၉ ဗိုင်းရပ်စ်ပိုးသည် ကူးစက်မှုလွယ်ကူလျှင်မြန်သဖြင့် ကူးစက်ပြန့်ပွားမှု မရှိစေရန်အတွက် လက်ကို ဆပ်ပြာနှင့်ရေဖြင့် သို့မဟုတ် အယ်လကိုဟော ၆ဝ% ပါဝင်သည့် လက်သန့်ဆေးရည်ဖြင့် လက်ကိုမကြာခဏဆေးပေးခြင်း၊ နှာချေ၊ချောင်းဆိုးလျှင် နှာခေါင်းနှင့် ပါးစပ်တို့ကို လုံခြုံစွာ အုပ်ထားခြင်း၊ လူတစ်ဈးနှင့်တစ်ဈးတွေ့လျှင် လက်ဆွဲနှုတ်ဆက်ခြင်း သို့မဟုတ် ပွေ့ဖက် နှုတ်ဆက်ခြင်းမျိုးကိုမပြုလုပ်ခြင်း၊ လူစုလူဝေးကို ရှောင်ရှားခြင်း၊ မဖြစ်မနေ အိမ်အပြင်ထွက်ရပါက ပါးစပ်နှင့်နှာခေါင်းစည်းများ တပ်ဆင်ခြင်း၊ လူတစ်ဦးမှတစ်ဦး   နှစ်မီတာ (၆ပေ)အကွာ နေထိုင်ခြင်း စသည်တို့ကို ဆောင်ရွက်ရန်လိုအပ်ပါသည်။
ထို့ကြောင့်လည်း အဆိုပါကပ်ရောဂါဘေးဆိုးကြီး ပေါ်ပေါက်လာသည်နှင့် ရောဂါကူးစက်ပြန့်ပွားမှု ကာကွယ်ထိန်းချုပ်နိုင်ရန်အတွက် နိုင်ငံရပ်ခြားသာမက ပြည်တွင်း ဆက်သွယ်သွားလာမှုများနှင့် လူစုလူဝေးဖြစ်စေနိုင်သည့် နေရာများကို တစ်ကမ္ဘာလုံးက ပိတ်ပင်တားမြစ်ခဲ့ကြပါသည်။ အဓိကအားဖြင့် စာသင်ကျောင်းများ၊ တက္ကသိုလ် ကောလိပ်များ၊ ရုပ်ရှင်ရုံများ၊ စားသောက်ဆိုင်များ၊ စာကြည့်တိုက်များနှင့် ပြတိုက်များကို ပိတ်ခဲ့ပါသည်။ (၁)
ပြတိုက်များကို ဖွင့်လှစ်ရသည့် အဓိကရည်ရွယ်ချက်များအနက် တစ်ချက်ဖြစ်သည့် ‘အများပြည်သူ  စိတ်ချမ်းမြေ့စွာ လေ့လာနိုင်စေရန်’ ဟူသည့်အချက်ကို အပြည့်အဝ မဟုတ်သော်လည်း တစ်စိတ်တစ်ပိုင်း ဖြည့်ဆည်းပေးသည့်အနေဖြင့် ကိုဗစ်−၁၉ ကာလအတွင်း ပြတိုက်များ ပိတ်ထားရသည့်အချိန်တွင် ပြတိုက်များသည် မိမိတို့ပြတိုက်များ၏ ဝက်ဘ်ဆိုက် များ၊ ဖေ့စ်ဘွတ် စာမျက်နှာများနှင့် အခြားသော လူမှုကွန်ယက်စာမျက်နှာများမှတစ်ဆင့် ပြတိုက်တွင် ပြသထားသည့် ပြသပစ္စည်းများနှင့်ပတ်သက်သော ဓာတ်ပုံများ၊ ဗီဒီယိုများကို ထုတ်လွင့်ပြသခြင်း၊ Video Conferencing ပြုလုပ်ခြင်းများဆောင်ရွက်ခဲ့ကြပါသည်။
မြန်မာနိုင်ငံတွင်လည်း (၂ဝ၂ဝ ပြည့်နှစ် မတ်လ ၂၃ ရက် ) နေ့တွင် ကိုဗစ်−၁၉ ရောဂါပိုး တွေ့ရှိခဲ့ပြီးနောက် (၂ဝ၂ဝ ပြည့်နှစ် မတ်လ ၂၅ ရက် ) နေ့မှစတင်၍ သာသနာရေး နှင့်ယဥ်ကျေးမှုဎန်ကြီးဌာန၊ ရှေးဟောင်းသုတေသနနှင့်အမျိုးသားပြတိုက်ဦးစီးဌာနသည် ၎င်းလက်အောက်ရှိ ပြတိုက်များသို့ ပြည်တွင်းပြည်ပဧည့်သည်များ ဝင်ရောက်လေ့လာခွင့်ကို ပိတ်ခဲ့ပါသည်။ထိုသို့ ပြတိုက်များပိတ်ထားသည့်အချိန်တွင် ရှေးဟောင်းသုတေသနနှင့် အမျိုးသားပြတိုက်ဦးစီးဌာန၏ ညွန်ကြားရေးမှူးချုပ်က  ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် ဆောင်ရွက်လျက်ရှိသည့် ‘အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ပြတိုက်များကောင်စီ (မြန်မာ)’ ICOM (Myanmar) သည် ရှေးဟောင်းသုတေသနနှင့်အမျိုးသားပြတိုက်ဦးစီးဌာန လက်အောက်ရှိ ပြတိုက်များအကြောင်း ကိုလည်းကောင်း၊ နေပြည်တော်နှင့် ရန်ကုန်မြို့တို့တွင် တည်ရှိသည့် အမျိုးသားပြတိုက်နှစ်ခုသည် လည်းကောင်း    ဖေ့စ်ဘွတ် စာမျက်နှာများမှတစ်ဆင့် မိမိတို့ပြတိုက်များရှိ ပြသပစ္စည်းများ နှင့်ပတ်သက်သည့် အချက်အလက်များကို အများပြည်သူတို့ လေ့လာနိုင်ရန်အတွက် ထုတ်လွင့်ပြသလျက်ရှိပါသည်။ နိုင်ငံတော်၏အတိုင်ပင်ခံပုဂ္ဂိုလ် ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်၏ (၇၅)နှစ်ပြည့်စိန်ရတုမွေးနေ့အား ဂုဏ်ပြုသည့်အနေဖြင့် မြန်မာအမျိုးသမီး ပန်းချီပညာရှင် ၇၅ ဦးတို့ ပူးပေါင်းပြီး ‘75 for 75th’ အွန်လိုင်းပန်းချီပြပွဲကိုလည်း အမျိုးသားပြတိုက် (ရန်ကုန်)၏ ဝက်ဘ်ဆိုက် https://www.nationalmuseumyangon.gov.mm/နှင့် ဖေ့စ်ဘွတ်စာမျက်နှာတို့မှတစ်ဆင့် အများပြည်သူအား ပြသနိုင်ခဲ့ပါသည်။
ထိုနည်းတူစွာ မကြာမီကျရောက်တော့မည့် အာဇာနည်နေ့တွင် ရန်ကုန်နှင့်နတ်မောက်မြို့များရှိ ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်းနေအိမ်ပြတိုက်များကို ယခင်နှစ်များကကဲ့သို့  အများပြည်သူအား ဖွင့်လှစ်ပြသ နိုင်ခြင်းမရှိသဖြင့် ဝဘ်ဆိုဒ်မှတစ်ဆင့်သာ ပြသသွားရန် အတွက်စီစဥ်ဆောင်ရွက်လျက်ရှိပါသည်။
ထို့အပြင် နှစ်စဥ် မေလ (၁၈) ရက်နေ့တွင် ကျရောက်သည့် ‘အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ပြတိုက်များနေ့’၌ မြန်မာနိုင်ငံ၏ အမျိုးသားပြတိုက်များတွင် ကျင်းပမြဲဖြစ်သော အထိမ်းအမှတ် အခမ်းအနားများ၊ ဆွေးနွေးပွဲများ၊ စာတမ်းဖတ်ပွဲများကို လူစုလူဎေးဖြင့် မကျင်းပနိုင်ခဲ့၍ ဗြိတိသျှကောင်စီ (မြန်မာ)၏ အကူအညီဖြင့် ‘အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာပြတိုက်များနေ့’ နှင့် ပတ်သက်၍ ရှေးဟောင်းသုတေသနနှင့်အမျိုးသားပြတိုက်ဈးစီးဌာနမှ ပြတိုက်ပညာရှင်များနှင့်ဎန်ထမ်းများ၏ ရှင်းလင်းပြောကြားချက်များကို ဗီဒီယိုရိုက်ကူးကာ ဗြိတိသျှကောင်စီ(မြန်မာ)၏ ဖေ့စ်ဘွတ် စာမျက်နှာမှတစ်ဆင့် ထုတ်လွင့်နိုင်ခဲ့ပါသည်။
ယခုအခါ ကိုဗစ်−၁၉ ရောဂါကို ကာကွယ်ကုသနိုင်ရန်အတွက် ဆေးဝါးများ ဖော်စပ် ထုတ်လုပ်နေဆဲပင်ဖြစ်သည်။ ကာကွယ်ကုသဆေးများ မထုတ်လုပ်နိုင်သေးသ၍ လူစုလူဝေးဖြင့် ဆောင်ရွက်ရသည့်ကိစ္စရပ်များ၊ ခရီးသွားလာရေးလုပ်ငန်းများ၊ စားသောက်ဆိုင်များနှင့် တက္ကသိုလ်များ၊ကျောင်းများတွင် (New Normal) ပုံစံအသစ်ဖြင့် ပုံမှန်နေထိုင်ဆောင်ရွက် ရတော့မည်ဖြစ်သည်။အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် လူတို့၏ စားဝတ်နေရေးအရသာမက လူတို့၏ ပင်ကိုယ်ဗီဇသဘာဝအရပါ အိမ်တွင်သာနေထိုင်ခြင်း၊ ဒေသပိုင်းခြားကန့်သတ်ခြင်းများကို အချိန်အပိုင်းအခြားတစ်ခုထိသာ လက်ခံဆောင်ရွက်နိုင်ကြမည်ဖြစ်ပါသည်။ ထို့ကြောင့်လည်း ကမ္ဘာ့နိုင်ငံများတွင် ကိုဗစ်−၁၉ ရောဂါ ကာကွယ်ထိန်းချုပ်မှုအတွက် ကန့်သတ်ပိတ်ပင် ထားခဲ့သည့် နေရာများကို တစ်ဆင့်ပြီးတစ်ဆင့် ဖြေလျော့ပေးလျက်ရှိပါသည်။ ယင်းသို့ ဖြေလျော့ပေးလျက်ရှိသည့် နေရာများတွင် ပြတိုက်များလည်း ပါဝင်ပါသည်။
ဥရောပနိုင်ငံများရှိ ပြတိုက်များကို သုံးလကြာပိတ်ထားခဲ့ပြီးနောက် မေလကုန်၊ ဇွန်လဆန်းမှစတင်၍ ပြန်လည်ဖွင့်လှစ်လျက်ရှိကြရာ ပြတိုက်သို့လာရောက်ကြသည့် ဧည့်သည်များ လိုက်နာရန် စည်းကမ်းချက်များကို သတ်မှတ်ထုတ်ပြန်ထားကြပါသည်။  ဂျာမဏီနိုင်ငံ၏ ပြည်နယ် (၁၆) ခုတွင်ရှိသော ပြတိုက်များတွင် သီးခြားစည်းကမ်းချက်များကို ချမှတ်ထားကြသည်။ ထိုပြတိုက်များအနက်   ကော့တ်ဘတ်စ်ပြည်နယ်ရှိ ဘရန်ဒန်ဘတ် အနုပညာပြတိုက်သည် မေလ (၁) ရက်နေ့က ပြန်လည်ဖွင့်လှစ်ခဲ့ပြီး ဧည့်သည်များ တစ်ဦးနှင့်တစ်ဦး  (၁.၅ မီတာ) အကွာတွင် အတိအကျ နေနိုင်ရန်အတွက် ဧည့်သည်များကို  (၁.၅ မီတာ) အရှည်ရှိ တုတ်ချောင်းရှည်များနှင့် ဖဲကြိုးများပေးထားပြီး ထိုအတိုင်းအတာ အကွာအဝေးအတိုင်း သွားလာစေပါသည်။
ထို့အပြင် လျှောက်လမ်းတွင်လည်း တစ်ဦးနှင့်တစ်ဦး နေရမည့် အကွာအဝေးကို မှတ်သားပေးထားပါသည်။ လက်မှတ်ရောင်းကောင်တာတွင် တာဝန်ကျဝန်ထမ်းများကို ပလပ်စတစ် မျက်နှာအကာများကို ဝတ်ဆင်စေခြင်း၊ ဧည့်သည်များအတွက် လက်သန့်ဆေးရည်များ ထားရှိပေးခြင်းတို့ကို ပြုလုပ်ပေးထားသည်။ တစ်ကြိမ်လျှင် ဧည့်သည် အယောက်တစ်ရာလက်ခံပြီး ပြတိုက်ဎန်ထမ်းများက ဧည့်သည်များ သတ်မှတ်စည်းကမ်းချက်များကို လိုက်နာခြင်းရှိ၊မရှိကို စောင့်ကြပ် ကြည့်ရှုစစ်ဆေး ပေးကြသည်။ ဆောင်းဦးရာသီအထိ အုပ်စုလိုက်လေ့လာခြင်းကို တားမြစ်ပိတ်ပင်ထားပါသည်။ ဧည့်သည်များအနေဖြင့် မျက်နှာနှင့်နှာခေါင်းစည်းများကို မဖြစ်မနေတပ်ဆင်ရန် မလိုသော် လည်း တပ်ဆင်သင့်ကြောင်း အကြံပြုထားပါသည်။
ပိုလန်နိုင်ငံ ဝါဆောမြို့ရှိ တော်ဝင်နန်းတော်ပြတိုက်ကိုလည်းမေလ (၄) ရက်နေ့က ပြန်လည်ဖွင့်လှစ်ပေးခဲ့ပြီး ပြတိုက်အတွင်း လေအေးပေးစက်များကို ပိတ်ထားခြင်း၊ ဓာတ်လှေကားများ အသုံးပြုခြင်းကို အကန့်အသတ်ဖြင့်သာ ဖွင့်ပေးထားခြင်း၊ ဧည့်သည်များ လေ့လာရန် တစ်ကြောင်းသွား လမ်ကြောင်းကိုသာ ပေးထားခြင်း၊ လက်မှတ်အရောင်း ကောင်တာကို မှန်အကာပြုလုပ်ထားခြင်း၊ အသံဖြင့်ရှင်းလင်းစက်များ (Audio Guide) ငှားရမ်းမှုအား ခေတ္တပိတ်ထားခြင်း၊ အုပ်စုလိုက် လေ့လာခြင်းများကို ခေတ္တပိတ်ထားခြင်း၊ ဝန်ထမ်းများနှင့်သာမက ဧည့်သည်အချင်းချင်း (၂ မီတာ) အကွာတွင် နေစေခြင်း၊ ဝန်ထမ်းများကို ဝတ်ဆင်နေကျ ချည်ထည်လက်အိတ်ဖြူများအစား ခွဲစိပ်ခန်းသုံး တစ်ခါသုံးလက်အိတ်များကို ပြောင်းလဲ ဝတ်ဆင်စေခြင်း၊ တစ်နာရီတွင် ဧည့်သည် အယောက် တစ်ရာသာဝင်ရောက်စေခြင်း၊ ဧည့်သည်များအား စောင့်ကြည့်ထိန်းသိမ်းနိုင်သည့် နေရာများကိုသာ ရွေးချယ်ဖွင့်လှစ်ပြသခြင်း တို့ကို စီမံခန့်ခွဲဆောင်ရွက်လျက်ရှိပါသည်။
ပြင်သစ်နိုင်ငံ ပါရီမြို့ရှိ ဂျီယာကော်မက်တီ အနုပညာပြတိုက်ကို မေလ (၁၅) ရက်နေ့က စတင်၍ ပြန်လည်ဖွင့်လှစ်ခဲ့ပါသည်။ ထိုပြတိုက်၏ ဖွင့်ချိန်၊ ပိတ်ချိန်ကို ယခင်ကထက် (၁)နာရီ နောက်ကျ၍ မနက် (၁၁)နာရီမှ ညနေ (၇)နာရီ အဖြစ်ပြောင်းလဲခဲ့ရာ ပြတိုက် ဎန်ထမ်းများအနေဖြင့် လူအသွားအလာများသောအချိန်ကို ရှောင်ကွင်း၍ ရုံးတက်၊ရုံးဆင်း ပြုလုပ်နိုင်ကြပါသည်။  အုပ်စုလိုက်လေ့လာပါက ဧည့်သည်(၁ဝ) ဈးအထိသာ လက်ခံပြီး အွန်လိုင်းမှ မိနစ် (၂ဝ) ကြိုတင်စာရင်းပေးသွင်းရမည် ဖြစ်ပါသည်။  အနုပညာပန်းချီကားများကို မိမိတို့၏မျက်စိဖြင့် ကိုယ်တိုင်ကြည့်ရှုလေ့လာလိုကြသဖြင့် ပြတိုက်မဖွင့်မီအချိန်ကပင် ကြိုတင် စာရင်းပေးသွင်း ဝယ်ယူမှုမှာ ပြတိုက်စဖွင့်မည့်ရက်မှ သုံးရက်အတွက် အပြည့်ပင်ဖြစ်သည်။ ဂျီယာကော်မက်တီ အနုပညာပြတိုက်သို့ လာရောက်သည့် ဧည့်သည်များ ကိုဗစ်−၁၉ ရောဂါကူးစက်ပြန့်ပွားမှု မရှိစေရန်အတွက် ပြင်သစ်ကျန်းမာရေးဎန်ကြီးဌာန၏ လမ်းညွန်ချက်များ၊ ဂျာမဏီ ပြတိုက်များ ဖွင့်လှစ်ရာတွင် ပြုလုပ်သည့်နည်းစနစ်များအတိုင်း ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ ပြတိုက်အပြင်ဘက်တွင် ဧည့်သည်များ တန်းစီစောင့်ဆိုင်းရာတွင် တစ်ဦးနှင့်တစ်ဦးအကြား နေရမည့် အကွာအဝေးကို တိပ်အနီရောင်များဖြင့် အမှတ်အသား ပြုလုပ်ထားခြင်း၊ မှန်ဖြင့်ကာထားသည့် ဧည့်ကြိုကောင်တာတွင် ပြတိုက်ဝန်ထမ်းတစ်ဦးကိုထားရှိပြီး ဧည့်သည်များအတွက် လက်သန့်ဆေးရည်ထားပေးခြင်း၊ ဧည့်သည်များ လိုက်နာရမည့် စည်းကမ်းချက်များအတိုင်း ပါးစပ်နှင်နှာခေါင်းစည်းများကို ဝတ်ဆင်လာရန်နှင့် တစ်ဦးနှင့်တစ်ဦး(၁.၅ မီတာ) အကွာနေစေခြင်း၊ ဧည့်သည်များကို အသံဖြင့်ရှင်းလင်းစက်များ ငှားရမ်းမှုအစား၊ မိမိတို့၏ စမတ်ဖုန်းများဖြင့် QR code ကို စကန်ဖတ်၍ ရှင်းလင်းချက်များအား ဖတ်ရှုစေခြင်း စသည်တို့ကို ဆောင်ရွက်ထားပါသည်။
ပြင်သစ်နိုင်ငံရှိ ကမ္ဘာကျော် လုဗ် ပြတိုက်ကြီးကိုလည်း ဂျူလိုင်လ (၆)ရက်နေ့တွင် ပြန်လည် ဖွင့်လှစ်ခဲ့ရာ ပြတိုက်ဝင်ခွင့် လက်မှတ်များကို ကြိုတင်၍ အွန်လိုင်းမှဝယ်ယူရပြီး ပြတိုက်အတွင်း ဝင်ရောက်သည့်အခါ ပါးစပ်နှာခေါင်းစည်းများကို ဝတ်ဆင်၍ တစ်ဦးနှင့်တစ်ဦး သတ်မှတ်အကွာအဝေး အတိုင်းနေကြရမည်ဖြစ်သည်။ ပြတိုက်အဝင်တွင် လက်သန့်ဆေးရည်များထားပေးမည်ဖြစ်ပြီး ပြတိုက်မဝင်မီ လက်သန့်ဆေးရည်ဖြင့် ဆေးကြောရမည်ဖြစ်သည်။ အုပ်စုလိုက်လေ့လာသူများကို (၂၅)ဦးအထိ ခွင့်ပြုထားပြီး တစ်ဦးနှင့်တစ်ဦး သတ်မှတ်အကွာအဝေးအတိုင်းနေကြရမည်ဖြစ်၍ ဧည့်လမ်းညွန်များသည် မိမိ၏ဧည့်သည်များ ကြားနိုင်စေရန် စကားပြောစက်နှင့် နားကြပ်များပါ တစ်ပါတည်း ယူဆောင်လာရမည်ဖြစ်သည်။ ကိုဗစ်−၁၉ရောဂါ ထိန်းချုပ်ကာကွယ်ရန်အတွက် ပစ္စည်း အပ်နှံသည့်နေရာများကို ပိတ်ထားမည်ဖြစ်ပြီး  အသုံးပြုပြီးတိုင်း ပိုးသတ်ဆေးများဖြင့် သန့်စင်ထားသည့် ဘီးတပ်ကုလားထိုင်များနှင့် ကလေးတွန်းလှည်းများကိုမူ ငှားရမ်းသွားမည် ဖြစ်သည်။
အီတလီနိုင်ငံရှိ ပြတိုက်များကို ကိုဗစ်−၁၉ ရောဂါထိန်းချုပ်ကာကွယ်နိုင်ရန်အတွက် မတ်လ(၈)ရက်နေ့မှစတင်၍ ပိတ်ထားခဲ့ပြီး မေလ(၁၈)ရက်မှစတင်ကာ ပြန်လည် ဖွင့်လှစ်ပေးလျက်ရှိရာ ဧည့်သည်များအနေဖြင့် အွန်လိုင်းမှတစ်ဆင့် ပြတိုက်ဝင်ခွင့်လက်မှတ် များကို  ကြိုတင်စာရင်းပေးသွင်း ဝယ်ယူနိုင်သည့်အပြင် ပြတိုက်အပြင်တွင် တန်းစီ စောင့်ဆိုင်း၍လည်း ဝယ်ယူနိုင်ပါသည်။ လက်မှတ်ရောင်းကောင်တာကို မှန်ကာထားပြီး ဧည့်သည်များအတွက် လက်သန့်ဆေးရည်ထားပေးခြင်း၊ စာအုပ်ဆိုင်တွင် စာအုပ်များကို ကိုင်တွယ်ဖတ်ရှုရာတွင် တစ်ခါသုံးလက်အိတ်များကို အသုံးပြုခြင်း၊ ဧည့်သည်များ လေ့လာရာတွင် ပိတ်ဆို့မနေစေရန်အတွက် တစ်ကြောင်းသွားလမ်ကြောင်းကို ပေးထားပြီး လမ်းကြောင်းအမှတ်အသားများကိုလည်း ကြမ်းပြင်တွင် ပြုလုပ်ပေးထားသည်။အီတလီနိုင်ငံ ပြတိုက်များတွင် တစ်ဈးနှင့်တစ်ဈး (၁ မီတာ) အကွာတွင် နေထိုင်ရန်ညွန်ကြားထားသည်။ ပြသပစ္စည်းများ၏ ရှင်းလင်းချက်များကို အသံဖြင့်ရှင်းလင်းစက်များ ငှားရမ်းမှုအစား၊ မိမိတို့၏ စမတ်ဖုန်းများဖြင့် QR code ကို စကန်ဖတ်၍ ရှင်းလင်းချက်များအား ဖတ်ရှုစေခြင်း စသည်တို့ကို ဆောင်ရွက်ထားပါသည်။
အမေရိကန်နိုင်ငံ ပြတိုက်များမဟာမိတ်အဖွဲ့ကလည်း ပြတိုက်ဖွင့်မည်ဆိုပါက ကြုံတွေ့ရမည့် အခက်အခဲများကို ကြိုတင်ဆန်းစစ်အကဲဖြတ်ထားရန်၊ မိမိ၏ပြတိုက် ဝန်ထမ်းများအပါအဝင် ဧည့်သည်များ ကိုဗစ်−၁၉ရောဂါ မကူးစက်စေရန်အတွက် လက်သန့်ဆေးရည်များကို လွယ်လင့်တကူအသုံးပြုနိုင်စေရန် လုံလောက်စွာထားရှိပေးရန်နှင့် တစ်ဦးနှင့်တစ်ဦး နှစ်မီတာစီခြား၍ ခပ်ခွာခွာနေစေရန်၊ ပါးစပ်နှင့်နှာခေါင်းစည်းများကို တပ်ဆင်စေရန်၊ ဖျားနာနေသူများကို ပြတိုက်အတွင်း မဎင်စေရန်၊ လူထိတွေ့ကိုင်တွယ်မှု များသည့် အိမ်သာလက်ကိုင်၊ ရေဘုံဘိုင်ခေါင်း၊ မီးခလုတ်၊ ဓာတ်လှေကားခလုတ်များနှင့် လှည်းများကို မကြာခဏ သေချာစွာ ပွတ်တိုက်ဆေးကြောသန့်စင်ပေးရန်၊ ပြင်ပလေ ရရှိစေရန်အတွက်  ပြတိုက်တံခါးနှင့် ပြတင်းပေါက်များကို လုံခြုံရေးအရမထိခိုက်ပါက ဖွင့်ထားရန်၊ပြတိုက်ဝင်ခွင့် လက်မှတ်များကို အွန်လိုင်းမှသာမှာယူရန်နှင့် ဝင်ကြေးငွေကိုလည်း အွန်လိုင်းမှသာပေးချေခြင်းပြုလုပ်ရန်၊ အသံဖြင့်ရှင်းလင်းစက်များနှင့် လက်ကမ်းစာစောင်များ သည် ရောဂါပိုးကပ်ညှိစေနိုင်သည့်အတွက် အသုံးမပြုရန်၊ Tough Screen များ အသုံးပြုစေပါက တစ်ခါသုံးမျက်နှာပြင်ပွတ်တံများကို ထားရှိပေးရန် သို့မဟုတ် လက်သန့်ဆေးရည်များ ထားရှိပေးရန် သို့မဟုတ် အသုံးမပြုစေရန်၊ ပြခန်းများအတွင်း သတ်မှတ်လူဈးရေအထိသာ ဝင်ရောက်ခွင့်ပြုပြီး ခွင့်ပြုသည့်အချိန်ကိုပါ ကန့်သတ်၍လေ့လာခွင့်ပြုရန်၊ ပြတိုက်ရှိ ကော်ဖီဆိုင်များ၊ ကဇာတ်ရုံများတွင်လည်း ခပ်ခွာခွာနေစေရန်၊ ဝင်ပေါက်ကို တစ်ပေါက် သို့မဟုတ် ဝင်ပေါက်နှင့်ထွက်ပေါက် နှစ်ပေါက်ထားရှိရန်၊ ကိုဗစ်−၁၉ ရောဂါထိန်းချုပ်နိုင်ခြင်း မရှိသေးသည့်အချိန်အထိ အုပ်စုလိုက်လေ့လာခြင်းများကို အကန့်အသတ်ဖြင့်သာလက်ခံရန်၊ ဧည့်သည်များ လိုက်နာရမည့်စည်းကမ်းချက်များကိုလည်း ပြတိုက်ဎဘ်ဆိုဒ်များတွင် တင်ထားရန်နှင့် ပြတိုက်အတွင်းမြင်သာသည့်နေရာများတွင် ကပ်ထားပေးရန်၊ ဧည့်သည်များကို မသွားစေချင်သည့် နေရာများအား အတားအဆီးများ ပြုလုပ်ထားရန်၊ လူများပိတ်ဆို့မှုကို ရှောင်ရှားနိုင်ရန် ပြတိုက်အတွင်း ဧည့်သည်များအတွက် လျှောက်လမ်းကို တစ်လမ်းသွားသာ ပြုလုပ်ပေးရန်၊ ပြတိုက်အပြင်တွင် အုပ်စုဖွဲ့ပျော်ပွဲစားထွက်ခြင်းကို ခွင့်မပြုရန်၊ ပြတိုက်အပြင်ရှိ အိမ်သာများကို ပိတ်ထားရန်၊ မိမိပြတိုက်ဝန်ထမ်းများ အစဥ်ကျန်းမာနေစေရန်အတွက် ဂရုပြုဆောင်ရွက်ပေးရန်၊ ကျန်းမာရေးဗဟုသုတများ ကြွယ်ဝနေစေရန်အတွက် ပညာပေးရန်၊ နေ့စဥ် အဖျားတိုင်း၍ ကျန်းမာရေးစစ်ဆေးပေးရန်၊ ကိုဗစ်−၁၉ရောဂါနှင့် ပတ်သက်၍ တစ်စုံတစ်ရာဖြစ်ပေါ်လာပါက ဝန်ထမ်းများအနေဖြင့် ဆက်သွယ်ဆောင်ရွက်ရမည့်သူ သို့မဟုတ် အဖွဲ့အစည်းတစ်ခုကို သတ်မှတ်တာဝန်ပေးရန် စသည်တို့ကို ဆောင်ရွက်ရန်အတွက် လမ်းညွန်ထားပါသည်။
မြန်မာနိုင်ငံတွင်လည်း ရှေးဟောင်းသုတေသနနှင့် အမျိုးသားပြတိုက်ဦးစီးဌာန လက်အောက်ရှိ ပြတိုက်များကို ပြန်လည်ဖွင့်လှစ်ပါက ပြတိုက်သို့ လာရောက်လေ့လာသည့် ဧည့်သည်များကို ကိုယ်အပူချိန်တိုင်းခြင်း၊ လက်ဆေးစေခြင်း၊ မျက်နှာနှင့်နှာခေါင်းစည်းများ တပ်ဆင်စေခြင်း၊ ဖျားနာ ၊ ချောင်းဆိုး၊ နှာချေနေသူများ ပြတိုက်အတွင်းဝင်ခွင့်မပြုခြင်း၊ တစ်ဦးနှင့်တစ်ဦး (၆ပေ) အကွာတွင်နေစေရန်နှင့် ပြခန်းအတွင်း သတ်မှတ်ထားသည့် လူအရေအတွက်အတိုင်း ဝင်ရောက်ကြည့်ရှုစေခြင်း၊ ပြည်တွင်းမှဖြစ်စေ၊ ပြည်ပမှဖြစ်စေ ၊ အုပ်စုဖြင့် (၁ဝ)ယောက်နှင့်အထက် လာရောက်လိုပါက ကြိုတင်၍ (အနည်းဆုံးနာရီဝက်) ဖုန်းဆက်၍ဖြစ်စေ၊ လူမှုကွန်ယက် တစ်ခုခုမှဖြစ်စေ ဆက်သွယ်အကြောင်းကြားစေခြင်း၊ ဧည့်သည်များ ပြတိုက်သို့မဝင်ရောက်မီ ကျန်းမာရေးနှင့်သက်ဆိုင်သော အချက်အလက်များကို ဖြည့်စွက်အတည်ပြုပြီးမှသာ ဝင်ရောက် စေခြင်း၊ ဧည့်သည်များ၏ပစ္စည်းများကို ဧည့်သည် ပစ္စည်းသိမ်းဗီရိုများအတွင်း ထည့်သွင်းသိမ်းဆည်း စေခြင်းနှင့် လိုအပ်ပါက ပိုးသတ်ဆေးဖြန်းပြီးမှထည့်ခြင်း၊ ဧည့်သည်များပြတိုက်အတွင်းမဝင်မီ တစ်ခါသုံး လက်အိတ်များ၊ ဖိနပ်စွပ်များ ဝတ်ဆင်စေခြင်း သို့မဟုတ် ပြတိုက်မှဝန်ဆောင်မှုပေးသည့် ဆေးစိမ်ဖိနပ်အား လဲလှယ်ဝတ်ဆင်စေခြင်း သို့မဟုတ်  ဧည့်သည်၏ ဖိနပ်အား ပိုးသတ်ဆေးဖြန်းခြင်း၊ စကားပြော ရှင်းလင်းစက်များအသုံးပြုခြင်းကို ယာယီရပ်ဆိုင်းထားခြင်း၊ Touch Screen နှင့် လက်ဖြင့်ကိုင်တွယ်ကြည့်ရှုနိုင်သော ပြကွက်များတွင် ပြသပစ္စည်းများကို ကိုင်တွယ်ခွင့်မပြုရန်နှင့် အကယ်၍ ကိုင်တွယ်ခွင့်ပေးမည်ဆိုပါကလည်း တစ်ခါသုံးလက်အိတ်စွပ်၍ အသုံးပြုစေခြင်း၊ ဧည့်သည်များနားနေမည့် ထိုင်ခုံရှည်များတွင် (၆ပေ)ခြား သတ်မှတ်ထားသည့် အတိုင်း ထိုင်စေခြင်း၊ ပြတိုက်အတွင်း ကြည့်ရှုရန်အတွက် လမ်းကြောင်းတစ်ခုတည်းသာ ပေးခြင်း၊ ဓာတ်လှေကားအတွင်း သတ်မှတ်ထားသည့် လူဦးရေအတိုင်းစီးစေခြင်း၊ ဧည့်လမ်းညွန်များ လူစုလူဝေးဖြင့် ရှင်းလင်း ပြသခြင်းကိုမပြုလုပ်စေခြင်း စသည့်အချက်များကို ဧည့်သည်များက လိုက်နာဆောင်ရွက် ကြရမည်ဖြစ်ပါသည်။
သို့ဖြစ်ရာ မြန်မာနိုင်ငံတွင် ဝန်ကြီးဌာနအသီးသီးမှ ဖွင့်လှစ်ထားရှိသည့် ပြတိုက်များအပြင် အခြားသောပြတိုက်များနှင့် ပန်းချီပြခန်းများသည်လည်း ကိုဗစ်−၁၉ရောဂါ ကာကွယ်ကုသရေး အတွက် ဆေးဝါးမပေါ်ပေါက်သေးခင်အချိန်အတွင်း မိမိတို့၏ပြတိုက်များနှင့် ပြခန်းများကို အများပြည်သူအား ဖွင့်လှစ်ပြသမည်ဆိုပါက ကိုဗစ်−၁၉ ရောဂါ ကာကွယ် ထိန်းချုပ်ရေးအတွက် အထောက်အကူဖြစ်စေသည့် အထက်တွင်ရေးသားခဲ့သော ပြတိုက်များတွင် ပုံစံသစ်ဖြင့်ပုံမှန်နေထိုင် ဆောင်ရွက်သွားသင့်သည့် စည်းကမ်းချက်များကို  သိရှိလိုက်နာ ဆောင်ရွက်နိုင်ကြစေရန် ရေးသား လိုက်ရပေသည်။

 

 

ကိုဗစ္−၁၉ ႏွင့္ ျပတိုက္မ်ား

ေဒါက္တာေအးေအးသင္း

ယခုအခါ လတ္တေလာအသက္ရႈလမ္းေၾကာင္းဆိုင္ရာ ေရာဂါကပ္ေဘးဆိုးႀကီးတစ္ခုကို တစ္ကမၻာလုံး ၾကဳံေတြ႕ခံစားရလ်က္ရွိပါသည္။ ထိုေရာဂါသည္ ကူးစက္ေရာဂါတစ္မ်ိဳးျဖစ္ၿပီး ကိုရိုနာဗိုင္းရပ္စ္ (Corona Virus) မ်ိဳးစိပ္သစ္တစ္မ်ိဳးျဖစ္၍ ေရာဂါအမည္ကို 2019 Novel Corona Virus (2019-nCov)ဟုပထမဉီးစြာမွည့္ေခၚခဲ့ၾကပါသည္။ ထို႔ေနာက္  “ကိုဗစ္−၁၉” (COVID-19) ( CO= Corona, Vi=Virus, D=Disease, 19=2019) ဟု ေျပာင္းလဲေခၚဆိုခဲ့ပါသည္။ ထိုေရာဂါသည္ ဗိုင္းရပ္စ္မွတစ္ဆင့္ ကူးစက္ျပန႔္ပြားျခင္းျဖစ္ၿပီး “ျပင္းထန္အသက္ရႈ လမ္းေၾကာင္းေရာဂါ (SARS)” ႏွင့္ ပုံမွန္တုပ္ေကြးေရာဂါအမ်ိဳးအစားတခ်ိဳ႕၏ မ်ိဳးစိပ္တူ ဗိုင္းရပ္စ္အုပ္စုတို႔ဆက္စပ္သည့္ ဗိုင္းရပ္စ္အသစ္ တစ္မ်ိဳးျဖစ္ပါသည္။ အဆိုပါ ေရာဂါပိုးကို တ႐ုတ္နိုင္ငံ၊ ဝူဟန္ၿမိဳ႕တြင္ ၂၀၁၉ခုႏွစ္ ဒီဇင္ဘာလအတြင္း စတင္ေတြ႕ရွိခဲ့ၿပီးေနာက္ ကမၻာအႏွံ့အျပားသို႔ ကူးစက္ျပန႔္ပြားလ်က္ရွိပါသည္။

ကိုဗစ္−၁၉ ဗိုင္းရပ္စ္ပိုးရွိသူမွ ႏွာေခ်ျခင္း၊ ေခ်ာင္းဆိုးျခင္းႏွင့္ စကားေျပာျခင္းတို႔ေၾကာင့္ အသက္ရႈလမ္းေၾကာင္းမွွတစ္ဆင့္ ထြက္လာသည့္ ဗိုင္းရပ္စ္မ်ားကို တိုက္ရိုက္ထိေတြ႕မိျခင္း ေၾကာင့္ျဖစ္ေစ၊ ဗိုင္းရပ္စ္မ်ားကပ္ၿငိေနေသာ အရာဝတၳဳပစၥည္းမ်ား၏ မ်က္ႏွာျပင္ကို ထိေတြ႕ ကိုင္တြယ္မိျခင္းေၾကာင့္ျဖစ္ေစ လူတစ္ဦးမွတစ္ဦး ကူးစက္ျပန႔္ပြားနိုင္ပါသည္။ COVID-19  ဗိုင္းရပ္စ္သည္ အရာဝတၳဳပစၥည္းမ်ား၏ မ်က္ႏွာျပင္တြင္ နာရီေပါင္းမ်ားစြာ ရွင္သန္နိုင္ပါသည္။

ကိုဗစ္−၁၉ ဗိုင္းရပ္စ္ကူးစက္ခံရပါက ဖ်ားနာျခင္း၊ ေခ်ာင္းဆိုးျခင္း၊ ႏွာေစးျခင္း၊ အသက္ရႉၾကပ္ျခင္းတို႔အျပင္ ပိုမိုဆိုးရြားပါက အဆုတ္ေရာင္ေရာဂါျဖစ္ပြားကာ အသက္ အႏၲရာယ္ကိုပါ ထိခိုက္ေစနိုင္ပါသည္။

ကိုဗစ္−၁၉ ဗိုင္းရပ္စ္ပိုးသည္ ကူးစက္မႈလြယ္ကူလၽွင္ျမန္သျဖင့္ ကူးစက္ျပန႔္ပြားမႈ မရွိေစရန္အတြက္ လက္ကို ဆပ္ျပာႏွင့္ေရျဖင့္ သို႔မဟုတ္ အယ္လကိုေဟာ ၆၀% ပါဝင္သည့္ လက္သန႔္ေဆးရည္ျဖင့္ လက္ကိုမၾကာခဏေဆးေပးျခင္း၊ ႏွာေခ်၊ေခ်ာင္းဆိုးလၽွင္ ႏွာေခါင္းႏွင့္ ပါးစပ္တို႔ကို လုံျခဳံစြာ အုပ္ထားျခင္း၊ လူတစ္ဦးႏွင့္တစ္ဦးေတြ႕လၽွင္ လက္ဆြဲႏႈတ္ဆက္ျခင္း သို႔မဟုတ္ ေပြ႕ဖက္ ႏႈတ္ဆက္ျခင္းမ်ိဳးကိုမျပဳလုပ္ျခင္း၊ လူစုလူေဝးကို ေရွာင္ရွားျခင္း၊ မျဖစ္မေန အိမ္အျပင္ထြက္ရပါက ပါးစပ္ႏွင့္ႏွာေခါင္းစည္းမ်ား တပ္ဆင္ျခင္း၊ လူတစ္ဦးႏွင့္တစ္ဦး   ႏွစ္မီတာ (၆ေပ)အကြာ ေနထိုင္ျခင္း စသည္တို႔ကို ေဆာင္ရြက္ရန္လိုအပ္ပါသည္။

ထို႔ေၾကာင့္လည္း အဆိုပါကပ္ေရာဂါေဘးဆိုးႀကီး ေပၚေပါက္လာသည္ႏွင့္ ေရာဂါကူးစက္ျပန႔္ပြားမႈ ကာကြယ္ထိန္းခ်ဳပ္နိုင္ရန္အတြက္ နိုင္ငံရပ္ျခားသာမက ျပည္တြင္း ဆက္သြယ္သြားလာမႈမ်ားႏွင့္ လူစုလူေဝးျဖစ္ေစနိုင္သည့္ ေနရာမ်ားကို တစ္ကမၻာလုံးက ပိတ္ပင္တားျမစ္ခဲ့ၾကပါသည္။ အဓိကအားျဖင့္ စာသင္ေက်ာင္းမ်ား၊ တကၠသိုလ္ ေကာလိပ္မ်ား၊ ႐ုပ္ရွင္႐ုံမ်ား၊ စားေသာက္ဆိုင္မ်ား၊ စာၾကည့္တိုက္မ်ားႏွင့္ ျပတိုက္မ်ားကို ပိတ္ခဲ့ပါသည္။ (၁)

ျပတိုက္မ်ားကို ဖြင့္လွစ္ရသည့္ အဓိကရည္ရြယ္ခ်က္မ်ားအနက္ တစ္ခ်က္ျဖစ္သည့္ “အမ်ားျပည္သူ  စိတ္ခ်မ္းေျမ့စြာ ေလ့လာနိုင္ေစရန္” ဟူသည့္အခ်က္ကို အျပည့္အဝ မဟုတ္ေသာ္လည္း တစ္စိတ္တစ္ပိုင္း ျဖည့္ဆည္းေပးသည့္အေနျဖင့္ ကိုဗစ္−၁၉ ကာလအတြင္း ျပတိုက္မ်ား ပိတ္ထားရသည့္အခ်ိန္တြင္ ျပတိုက္မ်ားသည္ မိမိတို႔ျပတိုက္မ်ား၏ ဝက္ဘ္ဆိုက္ မ်ား၊ ေဖ့စ္ဘြတ္ စာမ်က္ႏွာမ်ားႏွင့္ အျခားေသာ လူမႈကြန္ယက္စာမ်က္ႏွာမ်ားမွတစ္ဆင့္ ျပတိုက္တြင္ ျပသထားသည့္ ျပသပစၥည္းမ်ားႏွင့္ပတ္သက္ေသာ ဓာတ္ပုံမ်ား၊ ဗီဒီယိုမ်ားကို ထုတ္လႊင့္ျပသျခင္း၊ Video Confrencing ျပဳလုပ္ျခင္းမ်ားေဆာင္ရြက္ခဲ့ၾကပါသည္။

 ျမန္မာနိုင္ငံတြင္လည္း (၂၀၂၀ ျပည့္ႏွစ္ မတ္လ ၂၃ ရက္ ) ေန႔တြင္ ကိုဗစ္−၁၉ ေရာဂါပိုး ေတြ႕ရွိခဲ့ၿပီးေနာက္ (၂၀၂၀ ျပည့္ႏွစ္ မတ္လ ၂၅ ရက္ ) ေန႔မွစတင္၍ သာသနာေရး ႏွင့္ယဥ္ေက်းမႈဝန္ႀကီးဌာန၊ ေရွးေဟာင္းသုေတသနႏွင့္အမ်ိဳးသားျပတိုက္ဦးစီးဌာနသည္ ၎၏ လက္ေအာက္ရွိ ျပတိုက္မ်ားသို႔ ျပည္တြင္းျပည္ပဧည့္သည္မ်ား ဝင္ေရာက္ေလ့လာခြင့္ကို ပိတ္ခဲ့ပါသည္။ ထိုသို႔ ျပတိုက္မ်ားပိတ္ထားသည့္အခ်ိန္တြင္ ေရွးေဟာင္းသုေတသနႏွင့္ အမ်ိဳးသားျပတိုက္ဦးစီးဌာန၏ ညႊန္ၾကားေရးမႉးခ်ဳပ္က  ဥကၠဌအျဖစ္ ေဆာင္ရြက္လ်က္ရွိသည့္ “အျပည္ျပည္ဆိုင္ရာ ျပတိုက္မ်ားေကာင္စီ (ျမန္မာ)” ICOM (Myanmar) သည္ ေရွးေဟာင္းသုေတသနႏွင့္အမ်ိဳးသားျပတိုက္ဦးစီးဌာန လက္ေအာက္ရွိ ျပတိုက္မ်ားအေၾကာင္း ကိုလည္းေကာင္း၊ ေနျပည္ေတာ္ႏွင့္ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕တို႔တြင္ တည္ရွိသည့္ အမ်ိဳးသားျပတိုက္ႏွစ္ခုသည္ လည္းေကာင္း    ေဖ့စ္ဘြတ္ စာမ်က္ႏွာမ်ားမွတစ္ဆင့္ မိမိတို႔ျပတိုက္မ်ားရွိ ျပသပစၥည္းမ်ား ႏွင့္ပတ္သက္သည့္ အခ်က္အလက္မ်ားကို အမ်ားျပည္သူတို႔ ေလ့လာနိုင္ရန္အတြက္ ထုတ္လႊင့္ျပသလ်က္ရွိပါသည္။ နိုင္ငံေတာ္၏အတိုင္ပင္ခံပုဂၢိဳလ္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္၏ (၇၅)ႏွစ္ျပည့္စိန္ရတုေမြးေန႔အား ဂုဏ္ျပဳသည့္အေနျဖင့္ ျမန္မာအမ်ိဳးသမီး ပန္းခ်ီပညာရွင္ ၇၅ ဦးတို႔ ပူးေပါင္းၿပီး “75 for 75th” အြန္လိုင္းပန္းခ်ီျပပြဲကိုလည္း အမ်ိဳးသားျပတိုက္ (ရန္ကုန္)၏ ဝက္ဘ္ဆိုက္ https://www.nationalmuseumyangon.gov.mm/ႏွင့္ ေဖ့စ္ဘြတ္စာမ်က္ႏွာတို႔မွတစ္ဆင့္ အမ်ားျပည္သူအား ျပသနိုင္ခဲ့ပါသည္။

ထိုနည္းတူစြာ မၾကာမီက်ေရာက္ေတာ့မည့္ အာဇာနည္ေန႔တြင္ ရန္ကုန္ႏွင့္နတ္ေမာက္ၿမိဳ႕မ်ားရွိ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ဆန္းေနအိမ္ျပတိုက္မ်ားကို ယခင္ႏွစ္မ်ားကကဲ့သို႔  အမ်ားျပည္သူအား ဖြင့္လွစ္ျပသ နိုင္ျခင္းမရွိသျဖင့္ ဝဘ္ဆိုဒ္မွတစ္ဆင့္သာ ျပသသြားရန္ အတြက္စီစဥ္ေဆာင္ရြက္လ်က္ရွိပါသည္။

ထို႔အျပင္ ႏွစ္စဥ္ ေမလ (၁၈) ရက္ေန႔တြင္ က်ေရာက္သည့္ “အျပည္ျပည္ဆိုင္ရာ ျပတိုက္မ်ားေန႔”၌ ျမန္မာနိုင္ငံ၏ အမ်ိဳးသားျပတိုက္မ်ားတြင္ က်င္းပျမဲျဖစ္ေသာ အထိမ္းအမွတ္ အခမ္းအနားမ်ား၊ ေဆြးေႏြးပြဲမ်ား၊ စာတမ္းဖတ္ပြဲမ်ားကို လူစုလူေဝးျဖင့္ မက်င္းပနိုင္ခဲ့၍ ၿဗိတိသၽွေကာင္စီ (ျမန္မာ)၏ အကူအညီျဖင့္ “အျပည္ျပည္ဆိုင္ရာျပတိုက္မ်ားေန႔” ႏွင့္ ပတ္သက္၍ ေရွးေဟာင္းသုေတသနႏွင့္အမ်ိဳးသားျပတိုက္ဦးစီးဌာနမွ ျပတိုက္ပညာရွင္မ်ားနွင့္ဝန္ထမ္းမ်ား၏ ရွင္းလင္းေျပာၾကားခ်က္မ်ားကို ဗီဒီယိုရိုက္ကူးကာ ၿဗိတိသၽွေကာင္စီ(ျမန္မာ)၏ ေဖ့စ္ဘြတ္ စာမ်က္ႏွာမွတစ္ဆင့္ ထုတ္လႊင့္နိုင္ခဲ့ပါသည္။

ယခုအခါ ကိုဗစ္−၁၉ ေရာဂါကို ကာကြယ္ကုသနိုင္ရန္အတြက္ ေဆးဝါးမ်ား ေဖာ္စပ္ ထုတ္လုပ္ေနဆဲပင္ျဖစ္သည္။ ကာကြယ္ကုသေဆးမ်ား မထုတ္လုပ္နိုင္ေသးသ၍ လူစုလူေဝးျဖင့္ ေဆာင္ရြက္ရသည့္ကိစၥရပ္မ်ား၊ ခရီးသြားလာေရးလုပ္ငန္းမ်ား၊ စားေသာက္ဆိုင္မ်ားႏွင့္ တကၠသိုလ္မ်ား၊ေက်ာင္းမ်ားတြင္ (New Normal) ပုံစံအသစ္ျဖင့္ ပုံမွန္ေနထိုင္ေဆာင္ရြက္ ရေတာ့မည္ျဖစ္သည္။ အဘယ္ေၾကာင့္ဆိုေသာ္ လူတို႔၏ စားဝတ္ေနေရးအရသာမက လူတို႔၏ ပင္ကိုယ္ဗီဇသဘာဝအရပါ အိမ္တြင္သာေနထိုင္ျခင္း၊ ေဒသပိုင္းျခားကန႔္သတ္ျခင္းမ်ားကို အခ်ိန္အပိုင္းအျခားတစ္ခုထိသာ လက္ခံေဆာင္ရြက္နိုင္ၾကမည္ျဖစ္ပါသည္။ ထို႔ေၾကာင့္လည္း ကမၻာ့နိုင္ငံမ်ားတြင္ ကိုဗစ္−၁၉ ေရာဂါ ကာကြယ္ထိန္းခ်ဳပ္မႈအတြက္ ကန႔္သတ္ပိတ္ပင္ ထားခဲ့သည့္ ေနရာမ်ားကို တစ္ဆင့္ၿပီးတစ္ဆင့္ ေျဖေလ်ာ့ေပးလ်က္ရွိပါသည္။ ယင္းသို႔ ေျဖေလ်ာ့ေပးလ်က္ရွိသည့္ ေနရာမ်ားတြင္ ျပတိုက္မ်ားလည္း ပါဝင္ပါသည္။

ဥေရာပနိုင္ငံမ်ားရွိ ျပတိုက္မ်ားကို သုံးလၾကာပိတ္ထားခဲ့ၿပီးေနာက္ ေမလကုန္၊ ဇြန္လဆန္းမွစတင္၍ ျပန္လည္ဖြင့္လွစ္လ်က္ရွိၾကရာ ျပတိုက္သို႔လာေရာက္ၾကသည့္ ဧည့္သည္မ်ား လိုက္နာရန္ စည္းကမ္းခ်က္မ်ားကို သတ္မွတ္ထုတ္ျပန္ထားၾကပါသည္။  ဂ်ာမဏီနိုင္ငံ၏ ျပည္နယ္ (၁၆) ခုတြင္ရွိေသာ ျပတိုက္မ်ားတြင္ သီးျခားစည္းကမ္းခ်က္မ်ားကို ခ်မွတ္ထားၾကသည္။ ထိုျပတိုက္မ်ားအနက္   ေကာ့တ္ဘတ္စ္ျပည္နယ္ရွိ ဘရန္ဒန္ဘတ္ အႏုပညာျပတိုက္သည္ ေမလ (၁) ရက္ေန႔က ျပန္လည္ဖြင့္လွစ္ခဲ့ၿပီး ဧည့္သည္မ်ား တစ္ဦးႏွင့္တစ္ဦး  (၁.၅ မီတာ) အကြာတြင္ အတိအက် ေနနိုင္ရန္အတြက္ ဧည့္သည္မ်ားကို  (၁.၅ မီတာ) အရွည္ရွိ တုတ္ေခ်ာင္းရွည္မ်ားႏွင့္ ဖဲႀကိဳးမ်ားေပးထားၿပီး ထိုအတိုင္းအတာ အကြာအေဝးအတိုင္း သြားလာေစပါသည္။ ထို႔အျပင္ ေလၽွာက္လမ္းတြင္လည္း တစ္ဦးႏွင့္တစ္ဦး ေနရမည့္ အကြာအေဝးကို မွတ္သားေပးထားပါသည္။ လက္မွတ္ေရာင္းေကာင္တာတြင္ တာဝန္က်ဝန္ထမ္းမ်ားကို ပလပ္စတစ္ မ်က္ႏွာအကာမ်ားကို ဝတ္ဆင္ေစျခင္း၊ ဧည့္သည္မ်ားအတြက္ လက္သန႔္ေဆးရည္မ်ား ထားရွိေပးျခင္းတို႔ကို ျပဳလုပ္ေပးထားသည္။ တစ္ႀကိမ္လၽွင္ ဧည့္သည္ အေယာက္တစ္ရာလက္ခံၿပီး ျပတိုက္ဝန္ထမ္းမ်ားက ဧည့္သည္မ်ား သတ္မွတ္စည္းကမ္းခ်က္မ်ားကို လိုက္နာျခင္းရွိ၊မရွိကို ေစာင့္ၾကပ္ ၾကည့္ရႈစစ္ေဆး ေပးၾကသည္။ ေဆာင္းဦးရာသီအထိ အုပ္စုလိုက္ေလ့လာျခင္းကို တားျမစ္ပိတ္ပင္ထားပါသည္။ ဧည့္သည္မ်ားအေနျဖင့္ မ်က္ႏွာႏွင့္ႏွာေခါင္းစည္းမ်ားကို မျဖစ္မေနတပ္ဆင္ရန္ မလိုေသာ္ လည္း တပ္ဆင္သင့္ေၾကာင္း အႀကံျပဳထားပါသည္။

 ပိုလန္နိုင္ငံ ဝါေဆာၿမိဳ႕ရွိ ေတာ္ဝင္နန္းေတာ္ျပတိုက္ကိုလည္းေမလ (၄) ရက္ေန႔က ျပန္လည္ဖြင့္လွစ္ေပးခဲ့ၿပီး ျပတိုက္အတြင္း ေလေအးေပးစက္မ်ားကို ပိတ္ထားျခင္း၊ ဓာတ္ေလွကားမ်ား အသုံးျပဳျခင္းကို အကန႔္အသတ္ျဖင့္သာ ဖြင့္ေပးထားျခင္း၊ ဧည့္သည္မ်ား ေလ့လာရန္ တစ္ေၾကာင္းသြား လမ္ေၾကာင္းကိုသာ ေပးထားျခင္း၊ လက္မွတ္အေရာင္း ေကာင္တာကို မွန္အကာျပဳလုပ္ထားျခင္း၊ အသံျဖင့္ရွင္းလင္းစက္မ်ား (Audio Guide) ငွားရမ္းမႈအား ေခတၱပိတ္ထားျခင္း၊ အုပ္စုလိုက္ ေလ့လာျခင္းမ်ားကို ေခတၱပိတ္ထားျခင္း၊ ဝန္ထမ္းမ်ားႏွင့္သာမက ဧည့္သည္အခ်င္းခ်င္း (၂ မီတာ) အကြာတြင္ ေနေစျခင္း၊ ဝန္ထမ္းမ်ားကို ဝတ္ဆင္ေနက် ခ်ည္ထည္လက္အိတ္ျဖဴမ်ားအစား ခြဲစိပ္ခန္းသုံး တစ္ခါသုံးလက္အိတ္မ်ားကို ေျပာင္းလဲ ဝတ္ဆင္ေစျခင္း၊ တစ္နာရီတြင္ ဧည့္သည္ အေယာက္ တစ္ရာသာဝင္ေရာက္ေစျခင္း၊ ဧည့္သည္မ်ားအား ေစာင့္ၾကည့္ထိန္းသိမ္းနိုင္သည့္ ေနရာမ်ားကိုသာ ေရြးခ်ယ္ဖြင့္လွစ္ျပသျခင္း တို႔ကို စီမံခန႔္ခြဲေဆာင္ရြက္လ်က္ရွိပါသည္။

ျပင္သစ္နိုင္ငံ ပါရီၿမိဳ႕ရွိ ဂ်ီယာေကာ္မက္တီ အႏုပညာျပတိုက္ကို ေမလ (၁၅) ရက္ေန႔က စတင္၍ ျပန္လည္ဖြင့္လွစ္ခဲ့ပါသည္။ ထိုျပတိုက္၏ ဖြင့္ခ်ိန္၊ ပိတ္ခ်ိန္ကို ယခင္ကထက္ (၁)နာရီ ေနာက္က်၍ မနက္ (၁၁)နာရီမွ ညေန (၇)နာရီ အျဖစ္ေျပာင္းလဲခဲ့ရာ ျပတိုက္ ဝန္ထမ္းမ်ားအေနျဖင့္ လူအသြားအလာမ်ားေသာအခ်ိန္ကို ေရွာင္ကြင္း၍ ႐ုံးတက္၊႐ုံးဆင္း ျပဳလုပ္နိုင္ၾကပါသည္။  အုပ္စုလိုက္ေလ့လာပါက ဧည့္သည္(၁၀) ဦးအထိသာ လက္ခံၿပီး အြန္လိုင္းမွ မိနစ္ (၂၀) ႀကိဳတင္စာရင္းေပးသြင္းရမည္ ျဖစ္ပါသည္။  အႏုပညာပန္းခ်ီကားမ်ားကို မိမိတို႔၏မ်က္စိျဖင့္ ကိုယ္တိုင္ၾကည့္ရႈေလ့လာလိုၾကသျဖင့္ ျပတိုက္မဖြင့္မီအခ်ိန္ကပင္ ႀကိဳတင္ စာရင္းေပးသြင္း ဝယ္ယူမႈမွာ ျပတိုက္စဖြင့္မည့္ရက္မွ သုံးရက္အတြက္ အျပည့္ပင္ျဖစ္သည္။ ဂ်ီယာေကာ္မက္တီ အႏုပညာျပတိုက္သို႔ လာေရာက္သည့္ ဧည့္သည္မ်ား ကိုဗစ္−၁၉ ေရာဂါကူးစက္ျပန႔္ပြားမႈ မရွိေစရန္အတြက္ ျပင္သစ္က်န္းမာေရးဝန္ႀကီးဌာန၏ လမ္းညႊန္ခ်က္မ်ား၊ ဂ်ာမဏီ ျပတိုက္မ်ား ဖြင့္လွစ္ရာတြင္ ျပဳလုပ္သည့္နည္းစနစ္မ်ားအတိုင္း ေဆာင္ရြက္ခဲ့သည္။ ျပတိုက္အျပင္ဘက္တြင္ ဧည့္သည္မ်ား တန္းစီေစာင့္ဆိုင္းရာတြင္ တစ္ဦးႏွင့္တစ္ဦးအၾကား ေနရမည့္ အကြာအေဝးကို တိပ္အနီေရာင္မ်ားျဖင့္ အမွတ္အသား ျပဳလုပ္ထားျခင္း၊ မွန္ျဖင့္ကာထားသည့္ ဧည့္ႀကိဳေကာင္တာတြင္ ျပတိုက္ဝန္ထမ္းတစ္ဦး ကိုထားရွိၿပီး ဧည့္သည္မ်ားအတြက္ လက္သန႔္ေဆးရည္ထားေပးျခင္း၊ ဧည့္သည္မ်ား လိုက္နာရမည့္ စည္းကမ္းခ်က္မ်ားအတိုင္း ပါးစပ္ႏွင္ႏွာေခါင္းစည္းမ်ားကို ဝတ္ဆင္လာရန္ႏွင့္ တစ္ဦးႏွင့္တစ္ဦး (၁.၅ မီတာ) အကြာေနေစျခင္း၊ ဧည့္သည္မ်ားကို အသံျဖင့္ရွင္းလင္းစက္မ်ား ငွားရမ္းမႈအစား၊ မိမိတို႔၏ စမတ္ဖုန္းမ်ားျဖင့္ QR code ကို စကန္ဖတ္၍ ရွင္းလင္းခ်က္မ်ားအား ဖတ္ရႈေစျခင္း စသည္တို႔ကို ေဆာင္ရြက္ထားပါသည္။

ျပင္သစ္နိုင္ငံရွိ ကမၻာေက်ာ္ လုဗ္ ျပတိုက္ႀကီးကိုလည္း ဂ်ဴလိုင္လ (၆)ရက္ေန႔တြင္ ျပန္လည္ ဖြင့္လွစ္ခဲ့ရာ ျပတိုက္ဝင္ခြင့္ လက္မွတ္မ်ားကို ႀကိဳတင္၍ အြန္လိုင္းမွဝယ္ယူရၿပီး ျပတိုက္အတြင္း ဝင္ေရာက္သည့္အခါ ပါးစပ္ႏွာေခါင္းစည္းမ်ားကို ဝတ္ဆင္၍ တစ္ဦးႏွင့္တစ္ဦး သတ္မွတ္အကြာအေဝး အတိုင္းေနၾကရမည္ျဖစ္သည္။ ျပတိုက္အဝင္တြင္ လက္သန႔္ေဆးရည္မ်ားထားေပးမည္ျဖစ္ၿပီး ျပတိုက္မဝင္မီ လက္သန႔္ေဆးရည္ျဖင့္ ေဆးေၾကာရမည္ျဖစ္သည္။ အုပ္စုလိုက္ေလ့လာသူမ်ားကို (၂၅)ဦးအထိ ခြင့္ျပဳထားၿပီး တစ္ဦးႏွင့္တစ္ဦး သတ္မွတ္အကြာအေဝးအတိုင္းေနၾကရမည္ျဖစ္၍ ဧည့္လမ္းညႊန္မ်ားသည္ မိမိ၏ဧည့္သည္မ်ား ၾကားနိုင္ေစရန္ စကားေျပာစက္ႏွင့္ နားၾကပ္မ်ားပါ တစ္ပါတည္း ယူေဆာင္လာရမည္ျဖစ္သည္။ ကိုဗစ္−၁၉ေရာဂါ ထိန္းခ်ဳပ္ကာကြယ္ရန္အတြက္ ပစၥည္း အပ္ႏွံသည့္ေနရာမ်ားကို ပိတ္ထားမည္ျဖစ္ၿပီး  အသုံးျပဳၿပီးတိုင္း ပိုးသတ္ေဆးမ်ားျဖင့္ သန္႔စင္ထားသည့္ ဘီးတပ္ကုလားထိုင္မ်ားႏွင့္ ကေလးတြန္းလွည္းမ်ားကိုမူ ငွားရမ္းသြားမည္ ျဖစ္သည္။

အီတလီနိုင္ငံရွိ ျပတိုက္မ်ားကို ကိုဗစ္−၁၉ ေရာဂါထိန္းခ်ဳပ္ကာကြယ္နိုင္ရန္အတြက္ မတ္လ(၈)ရက္ေန႔မွစတင္၍ ပိတ္ထားခဲ့ၿပီး ေမလ(၁၈)ရက္မွစတင္ကာ ျပန္လည္ ဖြင့္လွစ္ေပးလ်က္ရွိရာ ဧည့္သည္မ်ားအေနျဖင့္ အြန္လိုင္းမွတစ္ဆင့္ ျပတိုက္ဝင္ခြင့္လက္မွတ္ မ်ားကို  ႀကိဳတင္စာရင္းေပးသြင္း ဝယ္ယူနိုင္သည့္အျပင္ ျပတိုက္အျပင္တြင္ တန္းစီ ေစာင့္ဆိုင္း၍လည္း ဝယ္ယူနိုင္ပါသည္။ လက္မွတ္ေရာင္းေကာင္တာကို မွန္ကာထားၿပီး ဧည့္သည္မ်ားအတြက္ လက္သန႔္ေဆးရည္ထားေပးျခင္း၊ စာအုပ္ဆိုင္တြင္ စာအုပ္မ်ားကို ကိုင္တြယ္ဖတ္ရႈရာတြင္ တစ္ခါသုံးလက္အိတ္မ်ားကို အသုံးျပဳျခင္း၊ ဧည့္သည္မ်ား ေလ့လာရာတြင္ ပိတ္ဆို႔မေနေစရန္အတြက္ တစ္ေၾကာင္းသြားလမ္ေၾကာင္းကို ေပးထားၿပီး လမ္းေၾကာင္းအမွတ္အသားမ်ားကိုလည္း ၾကမ္းျပင္တြင္ ျပဳလုပ္ေပးထားသည္။ အီတလီနိုင္ငံ ျပတိုက္မ်ားတြင္ တစ္ဦးႏွင့္တစ္ဦး (၁ မီတာ) အကြာတြင္ ေနထိုင္ရန္ညႊန္ၾကားထားသည္။ ျပသပစၥည္းမ်ား၏ ရွင္းလင္းခ်က္မ်ားကို အသံျဖင့္ရွင္းလင္းစက္မ်ား ငွားရမ္းမႈအစား၊ မိမိတို႔၏ စမတ္ဖုန္းမ်ားျဖင့္ QR code ကို စကန္ဖတ္၍ ရွင္းလင္းခ်က္မ်ားအား ဖတ္ရႈေစျခင္း စသည္တို႔ကို ေဆာင္ရြက္ထားပါသည္။

အေမရိကန္နိုင္ငံ ျပတိုက္မ်ားမဟာမိတ္အဖြဲ႕ကလည္း ျပတိုက္ဖြင့္မည္ဆိုပါက ၾကဳံေတြ႕ရမည့္ အခက္အခဲမ်ားကို ႀကိဳတင္ဆန္းစစ္အကဲျဖတ္ထားရန္၊ မိမိ၏ျပတိုက္ ဝန္ထမ္းမ်ားအပါအဝင္ ဧည့္သည္မ်ား ကိုဗစ္−၁၉ေရာဂါ မကူးစက္ေစရန္အတြက္ လက္သန႔္ေဆးရည္မ်ားကို လြယ္လင့္တကူအသုံးျပဳနိုင္ေစရန္ လုံေလာက္စြာထားရွိေပးရန္ႏွင့္ တစ္ဦးႏွင့္တစ္ဦး ႏွစ္မီတာစီျခား၍ ခပ္ခြာခြာေနေစရန္၊ ပါးစပ္ႏွင့္ႏွာေခါင္းစည္းမ်ားကို တပ္ဆင္ေစရန္၊ ဖ်ားနာေနသူမ်ားကို ျပတိုက္အတြင္း မဝင္ေစရန္၊ လူထိေတြ႕ကိုင္တြယ္မႈ မ်ားသည့္ အိမ္သာလက္ကိုင္၊ ေရဘုံဘိုင္ေခါင္း၊ မီးခလုတ္၊ ဓာတ္ေလွကားခလုတ္မ်ားႏွင့္ လွည္းမ်ားကို မၾကာခဏ ေသခ်ာစြာ ပြတ္တိုက္ေဆးေၾကာသန႔္စင္ေပးရန္၊ ျပင္ပေလ ရရွိေစရန္အတြက္  ျပတိုက္တံခါးႏွင့္ ျပတင္းေပါက္မ်ားကို လုံျခဳံေရးအရမထိခိုက္ပါက ဖြင့္ထားရန္၊ ျပတိုက္ဝင္ခြင့္ လက္မွတ္မ်ားကို အြန္လိုင္းမွသာမွာယူရန္ႏွင့္ ဝင္ေၾကးေငြကိုလည္း အြန္လိုင္းမွသာေပးေခ်ျခင္းျပဳလုပ္ရန္၊ အသံျဖင့္ရွင္းလင္းစက္မ်ားႏွင့္ လက္ကမ္းစာေစာင္မ်ား သည္ ေရာဂါပိုးကပ္ညႇိေစနိုင္သည့္အတြက္ အသုံးမျပဳရန္၊ Tough Screen မ်ား အသုံးျပဳေစပါက တစ္ခါသုံးမ်က္ႏွာျပင္ပြတ္တံမ်ားကို ထားရွိေပးရန္ သို႔မဟုတ္ လက္သန႔္ေဆးရည္မ်ား ထားရွိေပးရန္ သို႔မဟုတ္ အသုံးမျပဳေစရန္၊ ျပခန္းမ်ားအတြင္း သတ္မွတ္လူဦးေရအထိသာ ဝင္ေရာက္ခြင့္ျပဳၿပီး ခြင့္ျပဳသည့္အခ်ိန္ကိုပါ ကန႔္သတ္၍ေလ့လာခြင့္ျပဳရန္၊ ျပတိုက္ရွိ ေကာ္ဖီဆိုင္မ်ား၊ ကဇာတ္႐ုံမ်ားတြင္လည္း ခပ္ခြာခြာေနေစရန္၊ ဝင္ေပါက္ကို တစ္ေပါက္ သို႔မဟုတ္ ဝင္ေပါက္ႏွင့္ထြက္ေပါက္ ႏွစ္ေပါက္ထားရွိရန္၊ ကိုဗစ္−၁၉ ေရာဂါထိန္းခ်ဳပ္နိုင္ျခင္း မရွိေသးသည့္အခ်ိန္အထိ အုပ္စုလိုက္ေလ့လာျခင္းမ်ားကို အကန္႔အသတ္ျဖင့္သာလက္ခံရန္၊ ဧည့္သည္မ်ား လိုက္နာရမည့္စည္းကမ္းခ်က္မ်ားကိုလည္း ျပတိုက္ဝဘ္ဆိုဒ္မ်ားတြင္ တင္ထားရန္ႏွင့္ ျပတိုက္အတြင္းျမင္သာသည့္ေနရာမ်ားတြင္ ကပ္ထားေပးရန္၊ ဧည့္သည္မ်ားကို မသြားေစခ်င္သည့္ ေနရာမ်ားအား အတားအဆီးမ်ား ျပဳလုပ္ထားရန္၊ လူမ်ားပိတ္ဆို႔မႈကို ေရွာင္ရွားနိုင္ရန္ ျပတိုက္အတြင္း ဧည့္သည္မ်ားအတြက္ ေလၽွာက္လမ္းကို တစ္လမ္းသြားသာ ျပဳလုပ္ေပးရန္၊ ျပတိုက္အျပင္တြင္ အုပ္စုဖြဲ႕ေပ်ာ္ပြဲစားထြက္ျခင္းကို ခြင့္မျပဳရန္၊ ျပတိုက္အျပင္ရွိ အိမ္သာမ်ားကို ပိတ္ထားရန္၊ မိမိျပတိုက္ဝန္ထမ္းမ်ား အစဥ္က်န္းမာေနေစရန္အတြက္ ဂ႐ုျပဳေဆာင္ရြက္ေပးရန္၊ က်န္းမာေရးဗဟုသုတမ်ား ႂကြယ္ဝေနေစရန္အတြက္ ပညာေပးရန္၊ ေန႔စဥ္ အဖ်ားတိုင္း၍ က်န္းမာေရးစစ္ေဆးေပးရန္၊ ကိုဗစ္−၁၉ေရာဂါႏွင့္ ပတ္သက္၍ တစ္စုံတစ္ရာျဖစ္ေပၚလာပါက ဝန္ထမ္းမ်ားအေနျဖင့္ ဆက္သြယ္ေဆာင္ရြက္ရမည့္သူ သို႔မဟုတ္ အဖြဲ႕အစည္းတစ္ခုကို သတ္မွတ္တာဝန္ေပးရန္ စသည္တို႔ကို ေဆာင္ရြက္ရန္အတြက္ လမ္းညႊန္ထားပါသည္။(ဆက္ရန္)

ျမန္မာနိုင္ငံတြင္လည္း ေရွးေဟာင္းသုေတသနႏွင့္ အမ်ိဳးသားျပတိုက္ဦးစီးဌာန လက္ေအာက္ရွိ ျပတိုက္မ်ားကို ျပန္လည္ဖြင့္လွစ္ပါက ျပတိုက္သို႔ လာေရာက္ေလ့လာသည့္ ဧည့္သည္မ်ားကို ကိုယ္အပူခ်ိန္တိုင္းျခင္း၊ လက္ေဆးေစျခင္း၊ မ်က္ႏွာႏွင့္ႏွာေခါင္းစည္းမ်ား တပ္ဆင္ေစျခင္း၊ ဖ်ားနာ ၊ ေခ်ာင္းဆိုး၊ ႏွာေခ်ေနသူမ်ား ျပတိုက္အတြင္းဝင္ခြင့္မျပဳျခင္း၊ တစ္ဦးႏွင့္တစ္ဦး (၆ေပ) အကြာတြင္ေနေစရန္ႏွင့္ ျပခန္းအတြင္း သတ္မွတ္ထားသည့္ လူအေရအတြက္အတိုင္း ဝင္ေရာက္ၾကည့္ရႈေစျခင္း၊ ျပည္တြင္းမွျဖစ္ေစ၊ ျပည္ပမွျဖစ္ေစ ၊ အုပ္စုျဖင့္ (၁၀)ေယာက္ႏွင့္အထက္ လာေရာက္လိုပါက ႀကိဳတင္၍ (အနည္းဆုံးနာရီဝက္) ဖုန္းဆက္၍ျဖစ္ေစ၊ လူမႈကြန္ယက္ တစ္ခုခုမွျဖစ္ေစ ဆက္သြယ္အေၾကာင္းၾကားေစျခင္း၊ ဧည့္သည္မ်ား ျပတိုက္သို႔မဝင္ေရာက္မီ က်န္းမာေရးႏွင့္သက္ဆိုင္ေသာ အခ်က္အလက္မ်ားကို ျဖည့္စြက္အတည္ျပဳၿပီးမွသာ ဝင္ေရာက္ ေစျခင္း၊ ဧည့္သည္မ်ား၏ပစၥည္းမ်ားကို ဧည့္သည္ ပစၥည္းသိမ္းဗီရိုမ်ားအတြင္း ထည့္သြင္းသိမ္းဆည္း ေစျခင္းႏွင့္ လိုအပ္ပါက ပိုးသတ္ ေဆးျဖန္းၿပီးမွထည့္ျခင္း၊ ဧည့္သည္မ်ားျပတိုက္အတြင္းမဝင္မီ တစ္ခါသုံး လက္အိတ္မ်ား၊ ဖိနပ္စြပ္မ်ား ဝတ္ဆင္ေစျခင္း သို႔မဟုတ္ ျပတိုက္မွဝန္ေဆာင္မႈေပးသည့္ ေဆးစိမ္ဖိနပ္အား လဲလွယ္ဝတ္ဆင္ေစျခင္း သို႔မဟုတ္  ဧည့္သည္၏ ဖိနပ္အား ပိုးသတ္ေဆးျဖန္းျခင္း၊ စကားေျပာ ရွင္းလင္းစက္မ်ားအသုံးျပဳျခင္းကို ယာယီရပ္ဆိုင္းထားျခင္း၊ Tough Screen ႏွင့္ လက္ျဖင့္ကိုင္တြယ္ၾကည့္ရႈနိုင္ေသာ ျပကြက္မ်ားတြင္ ျပသပစၥည္းမ်ားကို ကိုင္တြယ္ခြင့္ မျပဳရန္ႏွင့္ အကယ္၍ ကိုင္တြယ္ခြင့္ေပးမည္ဆိုပါကလည္း တစ္ခါသုံးလက္အိတ္စြပ္၍ အသုံးျပဳေစျခင္း၊ ဧည့္သည္မ်ားနားေနမည့္ ထိုင္ခုံရွည္မ်ားတြင္ (၆ေပ)ျခား သတ္မွတ္ထားသည့္ အတိုင္း ထိုင္ေစျခင္း၊ ျပတိုက္အတြင္း ၾကည့္ရႈရန္အတြက္ လမ္းေၾကာင္းတစ္ခုတည္းသာ ေပးျခင္း၊ ဓာတ္ေလွကားအတြင္း သတ္မွတ္ထားသည့္ လူဦးေရအတိုင္းစီးေစျခင္း၊ ဧည့္လမ္းညႊန္မ်ား လူစုလူေဝးျဖင့္ ရွင္းလင္း ျပသျခင္းကိုမျပဳလုပ္ေစျခင္း စသည့္အခ်က္မ်ားကို ဧည့္သည္မ်ားက လိုက္နာေဆာင္ရြက္ ၾကရမည္ျဖစ္ပါသည္။

သို႔ျဖစ္ရာ ျမန္မာနိုင္ငံတြင္ ဝန္ႀကီးဌာနအသီးသီးမွ ဖြင့္လွစ္ထားရွိသည့္ ျပတိုက္ မ်ားအျပင္ အျခားေသာျပတိုက္မ်ားႏွင့္ ပန္းခ်ီျပခန္းမ်ားသည္လည္း ကိုဗစ္−၁၉ေရာဂါ ကာကြယ္ကုသေရး အတြက္ ေဆးဝါးမေပၚေပါက္ေသးခင္အခ်ိန္အတြင္း မိမိတို႔၏ျပတိုက္မ်ားႏွင့္ ျပခန္းမ်ားကို အမ်ားျပည္သူအား ဖြင့္လွစ္ျပသမည္ဆိုပါက ကိုဗစ္−၁၉ ေရာဂါ ကာကြယ္ ထိန္းခ်ဳပ္ေရးအတြက္ အေထာက္အကူျဖစ္ေစသည့္ အထက္တြင္ေရးသားခဲ့ေသာ ျပတိုက္မ်ားတြင္ ပုံစံသစ္ျဖင့္ပုံမွန္ေနထိုင္ ေဆာင္ရြက္သြားသင့္သည့္ စည္းကမ္းခ်က္မ်ားကို  သိရွိလိုက္နာ ေဆာင္ရြက္နိုင္ၾကေစရန္ ေရးသား လိုက္ရေပသည္။